Zatarcie skazania przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności tzw. zawiasy

Zatarcie skazania przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności tzw. zawiasy

Art. 76 kodeks karny

§ 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

§ 1a. W wypadku, o którym mowa w art. 75a, zatarcie skazania następuje z upływem okresów przewidzianych w art. 107 § 4 i 4a.

§ 1b. W wypadkach, o których mowa w § 1 i 1a, przepis art. 108 stosuje się.

§ 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.

Zatarcie skazania jest pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, iż skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. Zatarcie skazania nie oznacza więc anulowania treści wyroku, tj. wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania, bowiem skazany nie odzyskuje wszystkich utraconych np. praw, orderów czy odznaczeń. Skazanie jest bowiem uważane za niebyłe, ale dopiero z chwilą jego zatarcia, od tego momentu dopiero funkcjonuje fikcja prawna i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Podkreślić jednak należy, że wcześniej skazanie to istniało i wywoływało określone skutki wynikające z treści wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., I KZP 24/09, OSNKW 2009, z. 12, poz. 105; M. Filar (red.): Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 543-545). W aspekcie pozytywnym od chwili zatarcia skazania prawdziwe - z punktu widzenia porządku prawnego - jest zatem stwierdzenie, że danego przestępstwa nie popełniono.

Konsekwencją tego jest - zgodnie z treścią art. 106 KK- uznanie skazania za niebyłe, co oznacza, że powoływanie się na wyrok skazujący jest niedopuszczalne. Wyrok skazujący to nie tylko orzeczenie o winie, ale również zawarte w nim rozstrzygnięcia, będące tego następstwem (kary, środki karne, środki związane z oddaniem sprawcy próbie, itd.) i ściśle z sobą powiązane.

Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego. Jednak z treści art. 76 § 2 KK wynika w sposób jednoznaczny, iż nie odnosi się on do obowiązku naprawienia szkody, orzeczonego na podstawie art. 72 § 2 KK. Z chwilą zatarcia skazania nie funkcjonuje w porządku prawnym wyrok skazujący, który zawierał m.in. rozstrzygnięcie o obowiązku z art. 72 § 2 KK. Oznacza to brak tytułu egzekucyjnego, któremu można by nadać klauzulę wykonalności według przepisów KPC w celu jego wykonania. Czyli niewykonanie obowiązków związanych z okresem próby, o których mowa w art. 72 § 1 i 2 KK, nie ma wpływu na wydłużenie okresu zatarcia skazania

W przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary ustawodawca określa inny niż na zasadach ogólnych sposób zatarcia skazania. Przyjmuje, że następuje ono po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 76 § 1 KK), ale zawsze dopiero po wykonaniu m.in. środka karnego (art. 76 § 2 KK). To ostatnie zastrzeżenie nie dotyczy środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5 KK. Nawiązki, o której mowa w art. 46 § 2 KK, nie należy utożsamiać ze środkiem karnym wymienionym w art. 39 pkt 5 KK, co oznacza, że w razie orzeczenia takiej nawiązki zatarcie skazania w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary nie może nastąpić - w myśl art. 76 § 2 KK - przed jej wykonaniem.

Bezsprzecznie w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. art. 76 § 1 KK wyłączał stosowanie art. 108 KK, jako pozostający wobec niego w stosunku lex specialis. Zmianę w tym zakresie wprowadziła ustawa nowelizująca z dnia 20 lutego 2015 r. poprzez dodanie, z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2015 r., do art. 76 § 1 KK zdania trzeciego, zawierającego klauzulę: „Przepis art. 108 stosuje się”. W ten sposób ustawodawca wskazał, że art. 76 § 1 KK obecnie nie stanowi już przepisu szczególnego w stosunku do art. 108 KK. Bieg okresów wskazanych w art. 107 KK (po zmianach również w art. 76 KK) decydujących o zatarciu skazania z mocy prawa lub uprawniających do zatarcia skazania w drodze orzeczenia sądu, nie może być liczony odrębnie dla poszczególnych wyroków, dotyczących sprawcy skazanego za dwa lub więcej przestępstw nie pozostających w zbiegu. Bieg tych okresów rozpoczyna się w takiej sytuacji od daty wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary orzeczonej ostatnim, dotyczącym sprawcy wyrokiem, a zatarcie skazania może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do wszystkich wyroków dotyczących konkretnego sprawcy.

Oznacza to li tylko tyle, że w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, fakt ponownego skazania sprawcy czy to w okresie próby, czy też kolejnych 6 miesięcy, pozostawał irrelewantny dla ustalenia okresu zatarcia skazania, o ile rzecz jasna nie wydano uprzednio decyzji o zarządzeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Zatarcie skazania przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności tzw. zawiasy
5 (100%) 103 vote[s]

Dodaj komentarz