Skazanie, dozór i leczenie osoby uzależnionej od narkotyków - art. 71 ustawy przeciwdziałaniu narkomanii

Skazanie, dozór i leczenie osoby uzależnionej od narkotyków - art. 71 ustawy przeciwdziałaniu narkomanii

Art. 71 ustawy przeciwdziałaniu narkomanii

1. W razie skazania osoby uzależnionej za przestępstwo pozostające w związku z używaniem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej na karę pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, sąd zobowiązuje skazanego do poddania się leczeniu lub rehabilitacji w podmiocie leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej i oddaje go pod dozór wyznaczonej osoby, instytucji lub stowarzyszenia.

2. Sąd może zarządzić wykonanie zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeżeli skazany w okresie próby uchyla się od obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dopuszcza się rażącego naruszenia regulaminu zakładu, do którego został skierowany.

3. W razie skazania osoby uzależnionej, z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 1, na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, sąd może orzec umieszczenie sprawcy przed wykonaniem kary w odpowiednim podmiocie leczniczym.

4. Czasu pobytu w podmiocie leczniczym nie określa się z góry, nie może on jednak być dłuższy niż 2 lata. O zwolnieniu z podmiotu leczniczego rozstrzyga sąd na podstawie wyników leczenia lub rehabilitacji. Jeżeli skazany nie poddaje się leczeniu lub rehabilitacji albo dopuszcza się rażącego naruszenia regulaminu podmiotu leczniczego, zwolnienie może nastąpić także na wniosek podmiotu leczniczego.

5. Sąd rozstrzyga po zakończeniu leczenia lub rehabilitacji, czy orzeczoną karę pozbawienia wolności należy wykonać.

W myśl tego przepisu sąd nie może uchylić się od orzeczenia wobec skazanego środka karnego polegającego na zobowiązaniu go do poddania się leczeniu lub rehabilitacji w podmiocie leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej i oddaniu go pod dozór wyznaczonej osoby, instytucji lub stowarzyszenia, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki:

 1) skazany jest osobą uzależnioną,

 2) skazanie nastąpiło za przestępstwo pozostające w związku z używaniem środka odurzającego lub substancji psychotropowej,

 3) skazanemu wymierzono karę pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono.

Zasadniczy cel ustawy, w tym także jej przepisów karnych, jakim jest przeciwdziałanie narkomanii, w przypadku osób uzależnionych, może być osiągnięty tylko wówczas, gdy zastosowanej właściwej represji karnej towarzyszyć będzie odpowiednio dobrany środek zmierzający do leczenia stwierdzonego uzależnienia sprawcy, będącego co najmniej jedną z przyczyn naruszania przez niego prawa.

Jednak stwierdzanie u oskarżonego uzależnienia od środków odurzających oraz skazanie za przestępstwo z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 124 ze zm.) nie są wystarczającymi przesłankami do orzeczenia wobec niego środka karnego z art. 71 ust. 1 ustawy. Musi ponadto istnieć związek pomiędzy popełnionym przestępstwem a używaniem przez sprawcę środka odurzającego lub substancji psychotropowej. Brak powiązania działania uzależnionego od narkotyków sprawcy przestępstwa z używaniem narkotyków wyklucza orzeczenie tego środka karnego. Związek popełnionego przestępstwa z nałogowym używaniem środka odurzającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zachodzi zarówno wtedy, gdy przestępstwo zostało popełnione pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego przez sprawcę dotkniętego nałogiem, jak i wtedy, gdy nałóg sprawcy przestępstwa był przyczyną jego popełnienia.

Odwołując się do dorobku doktryny wymienia się  trzy typy powiązań - z kryminologicznego punktu widzenia - między popełnionym przestępstwem i używaniem substancji narkotycznej: popełnienie przestępstwa w celu zdobycia narkotyków, popełnienie przestępstwa w wyniku oddziaływania narkotyku na organizm, popełnienie przestępstwa w rezultacie spadku lub zaniku zdolności do podejmowania czynności wywołane użyciem narkotyku (por. wyrok z 1.03.2013 r., II AKA 41/13).

Wskazany wyżej przepis nie wymaga istnienia „bezpośredniego” związku między popełnieniem przestępstwa, a używaniem narkotyku przez oskarżonego, a „jedynie wskazuje na konieczność powiązania działania uzależnionego od narkotyków sprawcy przestępstwa z używaniem narkotyków” i „wprawdzie w tej kategorii mieści się bezpośredni związek popełnionego przestępstwa i uzależnienia (...) lecz jej nie zamyka. O związku takim można mówić również wtedy kiedy na zachowanie sprawcy naruszającego normy prawa karnego wywiera wpływ uzależnienia od środków odurzających” (wyrok z 7.05.2012 r., III KK 384/11, OSNKW rok 2012, z. 10, poz. 101). Chodzi więc zarówno o sytuację popełnienia przez uzależnionego sprawcę pod wpływem substancji od której jest uzależniony np. w stanie odurzenia jak i sytuację gdy to uzależnienie jest przyczyną popełnienia przestępstwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28.09.1978 r., II KR 198/78, OSNKW rok 1979, z. 1-2, poz. 11).

Stwierdzenie, czy konkretna osoba jest uzależniana od środków odurzających lub substancji psychotropowych, powinno należeć do biegłego lekarza sądowego, a więc konieczna jest w tym zakresie specjalistyczna opinia. Najczęściej będzie to opinia biegłych psychiatrów.

Przykłady z spraw sądowych:

Przypisane E. B. przestępstwo, polegające na zaproponowaniu R. U. kupna 50 gram marihuany i zobowiązaniu się do nabycia takiej ilości tego narkotyku od nieznanej osoby i przekazania go R. U. na pewno nie mogło być popełnionego przez niego pod wpływem środka odurzającego, jak też przyczyną jego popełnienia nie mógł być nałóg E. B. Przypomnieć należy, że jedynym dowodem popełnienia tego czynu zabronionego jest zarejestrowana podczas kontroli operacyjnej rozmowa telefoniczna pomiędzy E. B. a R. U. Na jej podstawie w ogóle nie można stwierdzić, czy w czasie jej któryś z rozmówców znajdował się pod wpływem środków odurzających lub psychotropowych. Z jej treści nie wynika też, aby E. B. miał osiągnąć jakąś korzyść majątkową za pośredniczenie w zakupie przez R. B. marihuany, dzięki czemu mógłby kupić sobie narkotyki. Na jej podstawie nie można również przyjąć, że E. B. miał z tych 50 gram marihuany uszczknąć coś dla siebie lub wypalić tę marihuanę razem z R. B.

Po pierwsze oskarżony M. K. jest osobą uzależnioną od środków odurzających. Sam oskarżony wyraził takie przekonanie w wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania karnego, kiedy przyznał się do uzależnienia i wskazał, że zażywał amfetaminę i marihuanę. Jednakże zdecydowanie najistotniejszym dowodem w tej kwestii jest opinia sądowo-psychiatryczna biegłych lekarzy psychiatrów. W opinii tej biegli stwierdzili u oskarżonego uzależnienie od środków psychoaktywnych - zależność mieszana (amfetamina, marihuana) oraz zaburzenia osobowości i zachowania, co demonstruje się drażliwością, skłonnością do działań i zachowań impulsywnych, obniżeniem kontroli emocji, spłyceniem krytycyzmu. Opinia biegłych w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że zażywanie przez oskarżonego marihuany lub amfetaminy ma charakter regularny z wszystkimi tego skutkami ubocznymi.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Skazanie, dozór i leczenie osoby uzależnionej od narkotyków – art. 71 ustawy przeciwdziałaniu narkomanii
5 (100%) 111 vote[s]

Dodaj komentarz