Odpowiedzialność karna za przestępstwo popełnione za granicą Polski

Odpowiedzialność karna za przestępstwo popełnione za granicą Polski

Ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo za granicą. Ma to na celu dyscyplinowanie zachowań polskich obywateli bez względu na to, gdzie się znajdują, i pokazanie braku tolerancji dla przestępnych zachowań polskich obywateli na innych terytoriach oraz wyraźne wskazanie na wolę czynienia zadość sprawiedliwości. Zasada nie daje podstaw do wywodzenia, że "obywatel polski winien, bez względu na miejsce popełnienia przestępstwa, podlegać wyłącznie jurysdykcji polskiej. Sprzeciwia się temu zasada lojalności państw w ramach Unii Europejskiej, która nakazuje im stosować wzajemnie europejski nakaz aresztowania i przewiduje możliwość przekazania obywatela polskiego aresztowanego za przestępstwo popełnione za granicą. Czyn popełniony przez obywatela polskiego za granicą musi być przestępstwem, czyli mieć status przestępstwa, a nie np. wykroczenia.

Warunkiem odpowiedzialności za czyn popełniony za granicą jest uznanie takiego czynu za przestępstwo również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia. Warunek, aby czyn był przestępstwem nie tylko w Polsce, ale także w miejscu, gdzie został popełniony, nie oznacza, że musi on mieć formalny status przestępstwa. Może być to bowiem zarówno czyn o innej nazwie, jak i o innej randze, byleby był czynem zabronionym pod groźbą kary odpowiadającym pojęciowo naszym występkom lub zbrodniom

Jeżeli zachodzą różnice między ustawą polską a ustawą obowiązującą w miejscu popełnienia czynu, stosując ustawę polską, sąd może uwzględnić te różnice na korzyść sprawcy. Będzie to wymagało ustalenia obcych regulacji prawnych, a następnie porównania ich z polskim prawem karnym

Kiedy zawsze stosuje się przepisy karne Polskie

Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu zabronionego, ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca w razie popełnienia:

1) przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zewnętrznemu Rzeczypospolitej Polskiej;

2) przestępstwa przeciwko polskim urzędom lub funkcjonariuszom publicznym oraz przestępstwa wyłudzenia poświadczenia nieprawdy od polskiego funkcjonariusza publicznego lub innej osoby uprawnionej na podstawie prawa polskiego do wystawienia dokumentu,

3) przestępstwa przeciwko istotnym polskim interesom gospodarczym;

4) przestępstwa fałszywych zeznań, złożenia fałszywego oświadczenia, opinii lub tłumaczenia, posłużenia się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby, poświadczającym nieprawdę lub fałszywym - wobec urzędu polskiego,

5) przestępstwa, z którego została osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponowny proces karny i skazanie w Polsce

Orzeczenie zapadłe za granicą nie stanowi przeszkody do wszczęcia lub prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim.

Reguły tej nie stosuje się:

1) jeżeli wyrok skazujący zapadły za granicą został przejęty do wykonania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również wtedy, gdy orzeczenie zapadłe za granicą dotyczy przestępstwa, w związku z którym nastąpiło przekazanie ścigania lub wydanie sprawcy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) do orzeczeń międzynarodowych trybunałów karnych działających na podstawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego;

3) do prawomocnych orzeczeń sądów lub innych organów państw obcych kończących postępowanie karne, jeżeli wynika to z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej.

Nie oznacza to jednak, że sądy polskie muszą z tego prawa do sądzenia sprawcy, osądzonego już za dany czyn za granicą, korzystać. W wielu sprawach nie będzie bowiem żadnego interesu w tym, aby prowadzić drugi proces w Polsce.

Sąd zalicza na poczet orzeczonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności za granicą oraz wykonywaną tam karę, uwzględniając różnice zachodzące między tymi karami. Sprawca przestępstwa może być bowiem sądzony dwa razy za to samo (za granicą i w Polsce), ale nie może cierpieć dwa razy za to samo, stąd też obowiązek sądu do zaliczenia na poczet orzeczonej kary już odbytych dolegliwośc.

Jeżeli nastąpiło przejęcie obywatela polskiego, skazanego prawomocnie przez sąd obcego państwa, do wykonania wyroku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sąd określa według polskiego prawa kwalifikację prawną czynu oraz podlegającą wykonaniu karę lub inny środek przewidziany w tej ustawie; podstawę określenia kary lub środka podlegającego wykonaniu stanowi wyrok wydany przez sąd państwa obcego, kara grożąca za taki czyn w polskim prawie, okres rzeczywistego pozbawienia wolności za granicą oraz wykonana tam kara lub inny środek, z uwzględnieniem różnic na korzyść skazanego.

Wyrok skazujący w Unii Europsjkiej

Wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie podlega karze albo orzeczono karę nieznaną ustawie. W razie skazania przez sąd, o którym mowa wyżej, w sprawach:

1) stosowania nowej ustawy karnej, która weszła w życie po wydaniu wyroku skazującego,

2) zatarcia skazania

- stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania.

Reguł tych nie stosuje się, jeżeli informacje uzyskane z rejestru karnego lub od sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie są wystarczające do ustalenia skazania albo orzeczona kara podlega darowaniu w państwie, w którym nastąpiło skazanie.

Zasada uwzględniania prawomocnych wyroków skazujących wydawanych w sprawach karnych przez sądy państw należących do Unii Europejskiej jest bardzo istotna z punktu widzenia skutków prawnych wiążących się z faktem uprzedniej karalności danej osoby, zwłaszcza w zakresie możliwości przyjęcia jej działania w warunkach recydywy, co ma znaczenie przy pociąganiu do odpowiedzialności karnej za nowe przestępstwo i możliwości stosowania za nie określonych konsekwencji prawnokarnych.

Odpowiedzialność cudzoziemca w Polsce

Ustawę karną polską stosuje się do cudzoziemca, który popełnił za granicą czyn zabroniony skierowany przeciwko interesom Rzeczypospolitej Polskiej, obywatela polskiego, polskiej osoby prawnej lub polskiej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej oraz do cudzoziemca, który popełnił za granicą przestępstwo o charakterze terrorystycznym. Zasada ta ma na celu ochronę wszelkich interesów polskich podmiotów, nie wprowadzając w tym względzie żadnych ograniczeń (zarówno interesów o charakterze ogólnonarodowym, jak i indywidualnym, majątkowych, jak i niemajątkowych), przed godzeniem w nie, bez względu na to, w jakim miejscu na świecie się to odbywa.

Ustawę karną polską stosuje się w razie popełnienia przez cudzoziemca za granicą czynu zabronionego innego niż wymienionych wyżej, jeżeli czyn zabroniony jest w ustawie karnej polskiej zagrożony karą przekraczającą 2 lata pozbawienia wolności, a sprawca przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie postanowiono go wydać. Czyli zasada odpowiedzialności zastępczej będzie miała zastosowanie, gdy cudzoziemski sprawca przebywa na naszym terytorium, a państwo, które zwróciło się o jego wydanie, dostało decyzję odmowną od polskich władz. Odpowiedzialność zastępcza w Polsce ma jednak zastosowanie wyłącznie do czynów zabronionych nieco poważniejszych, które w naszym ustawodawstwie są zagrożone karą pozbawienia wolności powyżej 2 lat, a więc są przestępstwami i nie należą do grupy najdrobniejszych przestępstw. W takich przypadkach państwo polskie przejmuje na siebie ciężar osądzenia cudzoziemca, aby nie pozostał on bezkarny i aby nie psuć poprawnych stosunków z państwem zainteresowanym w wymierzeniu sprawiedliwości.

 

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Odpowiedzialność karna za przestępstwo popełnione za granicą Polski
5 (100%) 26 votes

Dodaj komentarz