Działanie w celu oszustwa czy wyłudzenia - art. 286 k.k.

Działanie w celu oszustwa czy wyłudzenia - art. 286 k.k.

Przypomnieć trzeba, że określone w art. 286 § 1 KK przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym jest tu osiągnięcie korzyści majątkowej. Strona podmiotowa tego przestępstwa wyraża się znamieniem „kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej...”. Pojęcie korzyści majątkowej jest w wykładni prawa karnego rozumiane szeroko - jako aktualne (współczesne) i przyszłe przysporzenie mienia, osiągnięcie korzyści majątkowej w konkretnych okolicznościach, polepszenie sytuacji majątkowej (J. Bednarzak: Przestępstwa oszustwa w polskim prawie karnym, Warszawa 1971, s. 85).

Korzyścią majątkową, stanowiącą cel działania sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 KK, jest ogólne polepszenie sytuacji majątkowej, co może polegać na zwiększeniu aktywów lub zmniejszeniu pasywów. W związku z tym „treść celu sprawcy, jako znamię wartościujące, może być wypełniona różnymi określeniami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej sprawcy (lub innej osoby), co klasyfikuje to znamię jako znamię nieostre” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., V KK 363/07). Podkreślić również należy, że dyspozycja normy prawa karnego zawiera sformułowania możliwie ogólne, a użyte w niej zwroty mogą mieć rozmaite znaczenie (W. Świda, Prawo karne, wyd. III, Warszawa 1986, s. 79; J. Śliwowski, Prawo karne, Warszawa 1975, s. 32).

Wskazanie w znamionach strony podmiotowej oszustwa celu działania sprawcy jakim jest chęć osiągnięcia korzyści majątkowej ma istotne konsekwencje prawne. Cel ten nadaje bowiem czynowi sprawcy szczególny charakter, bez którego to jego zachowanie będzie z punktu widzenia prawa karnego irrelewantne. W niektórych przypadkach cel ten może być trudny do udowodnienia z uwagi na konieczność wykazania zamiaru bezpośredniego kierunkowego zarówno co do zamierzonego celu działania sprawcy, jak i stosowanych przez niego środków, a więc sposobu działania sprawcy.

Zamiar sprawcy musi więc obejmować dwa elementy: jednym z tych elementów jest sposób zachowania się sprawcy, polegający na wprowadzeniu w błąd lub wyzyskaniu błędu czy też niezdolności do zrozumienia podejmowanych działań przez drugą stronę. Drugim zaś z elementów jest chęć osiągnięcia korzyści majątkowej w wyniku zastosowania przyjętego sposobu zachowania się i świadomość istnienia związku przyczynowego między przyjętym sposobem działania a dyspozycją majątkową dokonaną przez pokrzywdzonego. Jeżeli bowiem nawet tylko jeden z elementów oszustwa nie jest objęty świadomością sprawcy czy też nie chce on jego wystąpienia, lecz wyłącznie się na to godzi, to możliwość przypisania mu odpowiedzialności karnej za dokonanie oszustwa jest wyłączona.

Elementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Sprawca nie tylko musi chcieć uzyskać korzyść majątkową, lecz musi także chcieć w tym celu użyć określonego sposobu działania lub zaniechania, tj. chcieć wprowadzić w błąd.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Działanie w celu oszustwa czy wyłudzenia – art. 286 k.k.
5 (100%) 110 vote[s]

Dodaj komentarz