Nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej, spółki albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą - art. 303 kodeksu karnego

Nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej, spółki albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą - art. 303 kodeksu karnego

Art. 303 Kodeksu karnego

§ 1. Kto wyrządza szkodę majątkową osobie fizycznej, prawnej albo jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą, w szczególności niszcząc, usuwając, ukrywając, przerabiając lub podrabiając dokumenty dotyczące tej działalności,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 wyrządza znaczną szkodę majątkową,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca przestępstwa określonego w § 1

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4. Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w § 1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Przestępstwo to często jest określane mianem kreatywnej księgowości, tzn. prowadzenia ksiąg niezgodnie z rzeczywistością, przepisami prawa oraz zasadami rachunkowości. Kreacja odnosi się tutaj do nielegalnego tworzenia przez sprawcę zdarzeń o charakterze księgowym. Przepis odnosi się do sytuacji, w której jedna osoba (sprawca) prowadzi albo zobowiązany jest prowadzić dokumentację gospodarczą drugiej osoby. Nie ma on zatem zastosowania, gdy osoba fizyczna-przedsiębiorca prowadzi dokumentację własnej działalności gospodarczej. Podstawą wskazania odpowiedzialności karnej sprawcy przestępstwa z art. 303 KK jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniem się sprawcy a szkodą majątkową pokrzywdzonego. Trzeba bowiem podkreślić, iż samo nierzetelne prowadzenie dokumentacji gospodarczej nie stanowi przesłanki pewnego wystąpienia szkody majątkowej.

Ustawodawca zasadniczo nie ogranicza kręgu pokrzywdzonych. Może nim być każdy podmiot prowadzący legalną działalność gospodarczą, tj. osoba fizyczna-przedsiębiorca, osoba prawna albo podmiot nieposiadający osobowości prawnej (np. grupa osób).

Formalny charakter współpracy pomiędzy sprawcą (osobą faktycznie prowadzącą dokumentację gospodarczą) a pokrzywdzonym (ustawowo zobowiązanym do prowadzenia takiej dokumentacji) jest obojętny dla bytu rozważanego przestępstwa. Może ona w szczególności opierać się na ustnym porozumieniu, a nawet na faktycznych stosunkach w firmie.

Czynność sprawcza w postaci nieprowadzenia dokumentacji gospodarczej dotyczy sytuacji, w których sprawca miał obowiązek prowadzenia tej dokumentacji, jednak zaniechał on całkowicie realizacji tego obowiązku. Nieprowadzenie dokumentacji gospodarczej może polegać na braku stworzenia określonej dokumentacji w ogóle, jak również na całkowitym niewypełnieniu dokumentacji istniejącej. Czynność sprawcza w postaci prowadzenia dokumentacji działalności gospodarczej w sposób nierzetelny może przybrać dwie formy prowadzenia dokumentacji gospodarczej: 1) niepełnego, kiedy sprawca pomija część zapisu (określone fakty);  2) pełnego, lecz nierzetelnego, kiedy sprawca prowadzi dokumentację niezgodnie z faktami. Księga nierzetelna jest to księga prowadzona niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

Czyn zabroniony z art. 303 KK może zostać popełniony tylko umyślnie, z zamiarem bezpośrednim albo ewentualnym. Jego sprawca musi mieć świadomość prowadzenia na rzecz przedsiębiorcy określonej dokumentacji gospodarczej i powinności z tego wynikających, a także wolę zawarcia w tej dokumentacji nieprawdziwych danych lub pominięcia danych prawdziwych, jak również wolę wyrządzenia szkody majątkowej przedsiębiorcy. W przypadku zamiaru bezpośredniego sprawca chce zrealizować okoliczności wyrażone w znamionach strony przedmiotowej. Sprawcy można przypisać zamiar ewentualny wtedy, gdy przewidywał on wyrządzenie przedsiębiorcy szkody majątkowej na skutek świadomie nieprawidłowego prowadzenia na jego rzecz dokumentacji gospodarczej i na ten skutek się godził.

Ze względu na dobro prawne stanowiące przedmiot ochrony w art. 303 § 1 KK - podobnie jak we wszystkich normach zamieszczonych w rozdziale XXXVI Kodeksu karnego - jakim są interesy majątkowe związane z obrotem gospodarczym, nie jest szkodą majątkową na gruncie tego przepisu "uszczerbek majątkowy doznany przez Skarb Państwa na skutek uszczuplenia podatkowego lub innego uchylenia się od daniny publicznej.

Pojęcie dokumentacja działalności gospodarczej należy odnosić wyłącznie do:

1) ksiąg rachunkowych;

2) sprawozdań finansowych;

3) ksiąg przychodów i rozchodów;

4) faktur;

5) ewidencji przychodów oraz wykazu środków trwałych;

6) ewidencji zatrudnienia;

7) rejestrów opłaty skarbowej;

8) ewidencji znaków akcyzy;

9) rachunków potwierdzających dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi;

10) deklaracji podatku dochodowego od osób fizycznych oraz od osób prawnych, a także deklaracji podatku VAT oraz podatku od spadku i darowizn;

11) informacji wskazanych w Kodeksie spółek handlowych oraz w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej;

12) informacji gospodarczych, których obowiązek prowadzenia wynika z decyzji organu, opartej na podstawie ustawy.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej, spółki albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą – art. 303 kodeksu karnego
5 (100%) 141 votes

Dodaj komentarz